فرهنگ و هنر

تاریخ را در ” موزه لطفعلیان ملایر” تورق کنید!

اگر در میان هیاهوی بی امان این روزهای مملوء از دود، آلودگی هوا و سرو صدای ماشین ها و لابه لای ساختمان های سربه فلک کشیده آجری، دلتان برای عمارت های تاریخی، ساکت و رازگونه قرن های گذشته تنگ شده، پیشنهاد ما به شما “عمارت تاریخی لطفعلیان” در ملایر است.

به گزارش پایگاه خبری همدان آنلاین؛ در عصر سلطنت فتحعلی شاه قاجار، ” مصدق الممالک” به واسطه رابطه خویشاوندی با دربار موفق شد برای ساختن خانه رویایی‌اش، معماران چیره دست آن دوران را بکار گیرد.

در ابتدا این خانه دارای سه بخش اندرونی، حسینه و اصطبل بود که حسینه برای انجام امور مذهبی اختصاص یافته بود، اما بعد از اینکه مرتضی خان لطفعلیان این خانه را خرید، حسینیه را تبدیل به خانه زیبایی کرد و در طی سال های بعد، خاندانش در این خانه زندگی کردند.به همین دلیل این خانه با نام ” خانه لطفعلیان” شناخته شد، در نهایت اداره میراث فرهنگی در سال ۱۳۸۳ این خانه را از مالکش خریداری کرد و بعد از مرمتش کاربری خانه را به موزه تغییر داد.

از خیابان اراک ملایر وارد کوچه موزه شده و بعد از خرید بلیط، به حیاط کوچکی هدایت می شوید که سنگ های قبر متنوع در اشکال مختلف با خطوط عبری و … مربوط به چند 100 سال قبل چیده شده و گویا به همه بازدیدکنندگان تلنگر می زند که دل بدین دنیای فانی نبندید!بعد وارد دالانی می شوید که شما را به حیاط اعمارت می رساند، خانه دو طبقه لطفعلیان در زمینی به متراژ ۱۲۰۰ مترمربع ساخته شده و دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی است؛

نمای بیرونی این خانه کاهگلی است و هیچ تزیینی ندارد، اما سردرب ورودی خانه دارای نقش و نگارها و آجرکاری های زیبایی است. ورودی خانه نیز شکلی هشت ضلعی دارد و به اصطبل، پشت بام و حیاط کوچکی منتهی می شود؛ زمانی که وارد خانه شوید، سقف طبقه همکف که از طاق های آجری زیبا پوشیده شده، چشم نوازی می کند.سقف طبقه بالا متفاوت تر بوده و با تزیینات لمبه کوبی آراسته شده است؛ در و پنجره های ارسی این طبقه سوژه های نابی برای عکاسی فراهم می کنند و از این گذشته زیبایی خاصی به خانه می دهند.

معروف ترین و زیباترین بخش این موزه، “حوض خانه” آن است، جایی که به لطف معماری اش حتی در گرمای سوزان تابستان نیز خنک می ماند. حوض خانه با طاق نماهای آجری زیبایی پوشیده شده و دو حوض سنگی نیز در کف آن وجود دارند که سرچشمه هوای فرح‌بخش حوض خانه هستند.

این موزه چندین سالن را برای نمایش فرهنگ و تاریخش اختصاص داده که در بخشی از آن ها آثار حفاری شده باستانی از تپه هایی مثل دستکند و نوشیجان به نمایش گذاشته شده است.

در بخش دیگری از موزه، عتیقه ها و اشیای مربوط به دوران قاجار را گردهم آورده اند که از میان آن ها می توان به چراغ تزیینی، لوازم آشپزی، اسناد اداری و ترازوی قدیمی اشاره کرد.در بخش ” هنر و فرهنگ” موزه لطفعلیان، مجسمه هایی قرار گرفته اند که روایتی از مراحل شیره پزیِ محلی های ملایری را به نمایش گذاشته اند. شیره پزی یکی از رسومات سنتی ملایر است که قدمتی دیرینه دارد.

یکی از دالان های خانه نیز به افتخار هنرمند ملایری، نامِ ” مسعود جعفری جوزانی” را گرفته و پوسترهایی از فیلم ها و آثارش در این دالان به نمایش گذاشته شده است.رئیس میراث فرهنگی ملایر با بیان اینکه “عمارت تاریخی لطفعلیان” در خیابان شهید مصطفی خمینی ملایر قرار دارد، گفت: این خانه ‏قدیمی، بخشی از یک مجموعه سکونتگاهی به یادگار مانده از دوره قاجار است‎.

‎ابراهیم جلیلی در گفت و گو با پایگاه خبری همدان آنلاین؛ افزود: سازنده و مالک اولیه خانه، محسن مصدقی معروف به مصدق الممالک بوده و در عصر فتحعلی شاه قاجار به ‏واسطه خویشاوندی که با دربار داشته با بهره‌گیری از معماران زبده آن دوره اقدام به ساخت این مجموعه کرده است‎.

‎وی ادامه داد: این بنا دارای سه قسمت حسینیه، اندرونی و اصطبل بوده که تنها بخش حسینیه که بخش اصلی بنا بوده و به ‏منظور مراسم مذهبی وعزاداری حسینی استفاده می شده، سالم و پا برجا مانده است‎.‎

جلیلی اظهارکرد: این بنای آجری دو طبقه که در حدود ۱۵۰سال پیش ساخته شده دارای حوض خانه با یک رشته قنات آب ‏جاری، طاق نماهای رفیع دو طبقه، درب های چوبی ارسی و شیشه های رنگی است که نمادی از ذوق وهنر معماران و ‏هنرمندان آن زمان به شمار می رود‎.‎

رئیس میراث فرهنگی ملایر خاطرنشان کرد: سقف طبقه همکف پوشیده از طاق‌های آجری زیباست و پوشش طبقه فوقانی ‏آن به صورت مسطح با تیر چوبی است، زیباترین بخش بنا حوض‌خانه است که با طاق ‌نماهای زیبای آجری به شیوه چهار ‏بخشی پوشیده شده است‎.

‎وی با اشاره به اینکه جریان آب قنات و وجود دو حوض سنگی در کف، هوا و فضای بسیار خنک و فرح ‌بخشی را برای ‏گذر از گرمای تابستان برای ساکنین ایجاد کرده است، گفت: از دیگر ویژگی‌های این بنا می‌توان به تزئینات لمبه‌کوبی چوبی ‏در سقف طبقه اول و وجود درهای ارسی با شیشه‌ای الوان اشاره کرد‎.‎

رئیس میراث فرهنگی ملایر تصریح کرد: وجود شاه نشین بنا با سه در ارسی با زیبایی خاصی روشنایی اتاق را تامین می ‏کند و تراش آجرنمای بدنه ها، فرم های قرینه و نقوش هندسی مسطح و نقش برجسته با الگوی اصیل آجرکاری ایرانی از ‏برجسته ترین ویژگی هایی است که این بنا را در میان سایر آثار تاریخی ملایر برای ایجاد موزه فرهنگ و تاریخ در ملایر ‏ممتاز کرده است‎.‎

جلیلی با بیان اینکه خانه لطفعلیان از بناهای کم نظیر دوره قاجار بوده و با ۳۵۰۰ متر زیربنا، شامل دو حیاط بیرونی و ‏اندرونی است، این بنا در اسفند ماه ۱۳۸۰ با شماره ۴۸۹۲ به ثبت فهرست آثار ملی درآمده است‎.‎

وی اظهارکرد: خانه لطفعلیان، اکنون با کاربری موزه، معرف آداب و رسوم و تاریخ و فرهنگ مردم شهرستان است و اداره ‏میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ملایر نیز در این مکان دایر است‎.‎جلیلی یادآورشد: طی مراحل مختلف در عملیات احیای این بنا، مرمت پشت بام، تعویض تیرهای فرسوده، طراحی و ساخت ‏ویترین انجام شد که شامل لایه ‌برداری، سفیدکاری داخلی عمارت و بازسازی در و پنجره‌های معیوب و تهیه و ساخت در و ‏پنجره‌های بین رفته، بندکشی، کف‌سازی اتاق‌ها و بازسازی بخشی از طاق‌ها بود‎.‎

■ استقبال گردشگران از موزه لطفعلیان

رئیس میراث‌ فرهنگی ملایر به استقبال گردشگران از موزه لطفعلیان در تعطیلات نوروز اشاره کرد و گفت: امسال ۲۰ هنرمند صنایع دستی در عمارت مصدقی در جوار موزه، نمایشگاه هنرمندان صنایع ‌دستی را در ۱۵ رشته بومی دایر کرده اند و محصولات خود را عرضه می‌ کنند.

جلیلی اظهارکرد: این نمایشگاه شامل غرفه های سفال ، نقاشی روی سفال، مینا کاری، گلیم‌ بافی، نقاشی روی چوب، گیوه بافی، تولیدات چرمی دست‌دوز، خراطی چوب، مروار بافی ، گره‌چینی ، پیکر تراشی، جاجیم‌ بافی، قلم ‌زنی، منبت درشت و ریز چوب و… است.

این مقام مسئول خاطرنشان کرد: همچنین از فردا هشتمین دوره مسابقه سبزه آرایی، هفت سین، کلوچه و شیرینی خانگی در موزه لطفعیان و عمارت مصدقی ملایر با شرکت علاقمندان و بانوان ملایری برگزار می شود و شور و حال دوچندانی را به بازار گردشگری ملایر می دهد.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن